Các môn học bắt buộc ở THCS theo Chương trình GDPT 2018 (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT) gồm 10 môn học và 2 hoạt động giáo dục bắt buộc. So với chương trình cũ (2006), điểm thay đổi lớn là việc tích hợp Lý – Hóa – Sinh thành Khoa học tự nhiên, gộp Lịch sử + Địa lý, và đưa Tin học lên thành môn bắt buộc.
Bài viết liệt kê chi tiết danh sách môn học, thời lượng từng môn, những điểm mới và cách đánh giá – giúp phụ huynh nắm rõ chương trình con đang theo.
Khoa học tự nhiên là môn tích hợp mới ở THCS – gộp Vật lý, Hóa học và Sinh học
1. Học sinh THCS phải học bao nhiêu môn?
Theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, cấp THCS có tổng cộng 12 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm:
- 10 môn học bắt buộc: Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Lịch sử và Địa lí, Khoa học tự nhiên, Công nghệ, Tin học, Giáo dục thể chất, Nghệ thuật (Âm nhạc + Mĩ thuật).
- 2 hoạt động giáo dục bắt buộc: Hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp và Nội dung giáo dục của địa phương.
- 2 môn tự chọn: Tiếng dân tộc thiểu số và Ngoại ngữ 2 (không bắt buộc).
So với chương trình 2006 (có 13 môn riêng lẻ), chương trình mới giảm số lượng môn nhờ tích hợp, đồng thời bổ sung hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp xuyên suốt từ lớp 6 đến lớp 9.
Xem thêm: Chuẩn bị cho con vào lớp 6: Checklist kiến thức và kỹ năng
2. Danh sách 10 môn học bắt buộc chi tiết
Dưới đây là nội dung tóm tắt và đặc điểm của từng môn, giúp phụ huynh hiểu con đang học gì.
2.1. Nhóm môn khoa học xã hội và nhân văn
- Ngữ văn: phát triển năng lực ngôn ngữ và văn học. Đọc hiểu, viết, nói và nghe. Là môn có số tiết cao (4 tiết/tuần), thi vào lớp 10.
- Lịch sử và Địa lí (tích hợp): gộp Lịch sử + Địa lý thành 1 môn nhưng dạy theo 2 phân môn riêng, mỗi phân môn có giáo viên chuyên biệt. Đây là thay đổi lớn so với chương trình cũ.
- Giáo dục công dân: giáo dục đạo đức, pháp luật, kỹ năng sống. Tương đương môn Đạo đức ở tiểu học nhưng nội dung sâu hơn.
2.2. Nhóm môn khoa học tự nhiên và công nghệ
- Toán: tư duy logic, tính toán, hình học, thống kê. 4 tiết/tuần, thi vào lớp 10.
- Khoa học tự nhiên (tích hợp): gộp Vật lý + Hóa học + Sinh học thành 1 môn. Lớp 6-7 dạy chủ yếu nội dung Sinh học và Vật lý, lớp 8-9 thêm Hóa học. Giáo viên dạy theo phân công chuyên môn.
- Công nghệ: kiến thức cơ bản về kỹ thuật, thiết kế, nông nghiệp. Chương trình mới nhấn mạnh thực hành và ứng dụng.
- Tin học: trước đây là tự chọn, nay trở thành bắt buộc. Dạy tư duy máy tính (computational thinking), lập trình cơ bản, ứng dụng CNTT.
2.3. Nhóm môn năng lực chung
- Ngoại ngữ 1: chủ yếu là Tiếng Anh. Mục tiêu đạt bậc 2 (A2 CEFR) cuối lớp 9. Thi vào lớp 10.
- Giáo dục thể chất: trước đây gọi là Thể dục. Tập trung vào phát triển thể lực, kỹ năng vận động và thói quen tập luyện.
- Nghệ thuật (Âm nhạc + Mĩ thuật): dạy song song 2 phân môn. Ở lớp 8-9, học sinh có thể chọn 1 trong 2 phân môn theo sở thích.
Chương trình THCS mới giảm số môn nhờ tích hợp, đồng thời thêm Tin học và Hoạt động trải nghiệm
Xem thêm: Chương trình tiếng Anh tích hợp là gì? Lợi ích chi tiết
3. Hoạt động giáo dục bắt buộc
- Hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp: xuyên suốt lớp 6-9, gồm sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục ngoài giờ, tham quan, dự án cộng đồng. Từ lớp 8-9, nội dung hướng nghiệp được tích hợp mạnh hơn – giúp con khám phá sở trường và định hướng nghề nghiệp sớm.
- Nội dung giáo dục của địa phương: do Sở GD&ĐT mỗi tỉnh/thành biên soạn, liên quan đến văn hóa, lịch sử, địa lý và kinh tế địa phương. Ví dụ: tại TPHCM, nội dung có thể bao gồm lịch sử Sài Gòn, di sản văn hóa Nam Bộ, kinh tế đô thị.
Xem thêm: Định hướng nghề nghiệp cho học sinh lớp 9 chi tiết
4. Điểm mới so với chương trình cũ (2006)
Phụ huynh có con đang học hoặc sắp vào THCS cần nắm 5 thay đổi quan trọng.
- Tích hợp môn học: Vật lý + Hóa học + Sinh học → Khoa học tự nhiên. Lịch sử + Địa lý → Lịch sử và Địa lí. Giảm từ 13 môn riêng lẻ xuống 10 môn.
- Tin học trở thành bắt buộc: phản ánh yêu cầu của thời đại số. Con học lập trình cơ bản, xử lý dữ liệu, an toàn thông tin.
- Hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp: hoàn toàn mới, không có trong chương trình 2006. Giúp con phát triển kỹ năng mềm và định hướng nghề sớm.
- Đánh giá theo năng lực: chuyển từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực (con làm được gì, không chỉ biết gì). Kết hợp đánh giá thường xuyên và định kỳ.
- Chương trình mở: nhà trường được quyền điều chỉnh kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện địa phương, không phải dạy cứng nhắc theo SGK.
Xem thêm: 5 phương pháp học tập hiệu quả giúp học sinh THCS bứt phá điểm số
5. Thời lượng và cách phân bổ
Mỗi ngày học 1 buổi, tối đa 5 tiết/buổi, mỗi tiết 45 phút (khuyến khích 2 buổi/ngày nếu đủ điều kiện). Tổng thời lượng mỗi năm tương đương 35 tuần thực học.
Các môn có thời lượng cao (4 tiết/tuần): Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Khoa học tự nhiên. Các môn còn lại: 1-2 tiết/tuần. Hoạt động trải nghiệm: 3 tiết/tuần (bao gồm sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp và hoạt động theo chủ đề).
Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ và KHTN chiếm thời lượng lớn trong chương trình THCS
Xem thêm: Chương trình ngoại khóa cho học sinh cấp 2 nổi bật
6. Phương pháp đánh giá học sinh THCS
Theo quy định hiện hành, đánh giá học sinh THCS kết hợp hai hình thức:
- Đánh giá thường xuyên (ĐTx): qua bài kiểm tra ngắn, vấn đáp, sản phẩm học tập, dự án, thực hành. Giáo viên có thể đánh giá bằng nhận xét hoặc điểm số.
- Đánh giá định kỳ (ĐĐk): bài kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ. Điểm số theo thang 10.
Tổng hợp cuối năm: điểm trung bình môn = (ĐTx hệ số 1 + ĐĐk giữa kỳ hệ số 2 + ĐĐk cuối kỳ hệ số 3) / tổng hệ số. Kết quả rèn luyện đánh giá theo 4 mức: Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt.
Xem thêm: Cambridge Checkpoint là gì? Giải đáp cho phụ huynh
7. Câu hỏi thường gặp
7.1. Môn tích hợp có khó hơn môn riêng lẻ không?
Không hẳn. Nội dung kiến thức cốt lõi vẫn tương đương, chỉ cách tổ chức khác (gộp 3 phân môn thành 1 môn). Mỗi phân môn vẫn do giáo viên chuyên môn dạy. Tuy nhiên, giai đoạn đầu (2021-2024) một số trường gặp khó khăn trong việc phối hợp giáo viên và đánh giá tích hợp. Đến nay (2026), phần lớn trường đã ổn định.
7.2. Con cần chuẩn bị gì trước khi vào lớp 6?
Con nên có nền tảng vững về Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh ở tiểu học. Đặc biệt, với Tin học trở thành bắt buộc, trẻ có làm quen máy tính và tư duy logic từ tiểu học sẽ có lợi thế. Kỹ năng tự học và quản lý thời gian cũng quan trọng vì THCS đòi hỏi tính tự chủ cao hơn tiểu học.
7.3. Chương trình THCS tại trường song ngữ có khác trường công lập không?
Trường song ngữ dạy đủ 10 môn MOET bắt buộc (bằng tiếng Việt), đồng thời bổ sung chương trình quốc tế (Cambridge, IB…) với các môn Toán, Khoa học, Tiếng Anh bằng tiếng Anh. Học sinh vẫn nhận bằng MOET, cộng thêm đánh giá quốc tế (Checkpoint, KET/PET).
Tại Anne Hill, KHTN được giảng dạy cả bằng tiếng Việt (MOET) và tiếng Anh (Cambridge Science)
Xem thêm: Chương trình và tiêu chí chọn trường lớp 6 song ngữ
8. Chương trình THCS tại trường song ngữ Anne Hill
Tại Hệ Thống Trường Anne Hill Bilingual, học sinh THCS học đầy đủ 10 môn bắt buộc theo MOET, đồng thời học thêm Cambridge Lower Secondary (Mathematics, Science, English) bằng tiếng Anh. Mô hình này giúp con vừa đạt chuẩn kiến thức quốc gia, vừa phát triển năng lực học thuật theo chuẩn quốc tế.
Lộ trình đánh giá tại Anne Hill: KET (lớp 6-7) → PET (lớp 8-9) → Lower Secondary Checkpoint → hướng đến IGCSE ở THPT. Tiếng Trung là ngoại ngữ 2, giúp con có thêm ngôn ngữ cạnh tranh.
Phụ huynh muốn tìm hiểu chương trình THCS Cambridge tích hợp MOET tại Anne Hill?
